Dünya Sağlık Örgütüne göre engellilik nedir ?

Dünya Sağlık Örgütüne Göre Engellilik Nedir? Bilimsel Bir Bakış

Engellilik, hepimizin bir şekilde duyduğu ama anlamını derinlemesine düşündüğümüzde kafa karıştırıcı olabilen bir kavramdır. Bugün, engelliliği sadece fiziksel ya da zihinsel kısıtlamalarla sınırlı bir durum olarak görmek yerine, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından tanımlanan geniş perspektife odaklanalım. DSÖ’nün engelliliğe bakış açısını bilimsel bir merakla ele alırken, günlük yaşamımızda nasıl daha kapsayıcı bir toplum oluşturabileceğimizi tartışalım. Peki, engellilik sadece bireysel bir durum mudur, yoksa toplumla olan etkileşimde mi şekillenir? Gelin, bu sorunun cevabını birlikte keşfedelim.

Engellilik Nedir? DSÖ Tanımına Göre

Dünya Sağlık Örgütü, engelliliği sadece bir hastalık ya da fiziksel kısıtlama olarak görmez. Engellilik, kişinin çevresiyle olan etkileşimine bağlı olarak gelişen bir durumdur. DSÖ, engelliliği “bireyin sağlık durumu ve çevre faktörleri nedeniyle günlük yaşantısını sürdürebilmesi için gereken işlevsellikteki sınırlamadır” şeklinde tanımlar. Bu tanım, engelliliğin sadece tıbbi bir durumdan ibaret olmadığını, kişinin yaşadığı toplumla ve çevresiyle olan ilişkileriyle şekillendiğini vurgular.

Engellilik: Farklı Boyutlarıyla Bir Durum

Engelliliğin, bir insanın sadece fiziksel ya da zihinsel yeteneklerinde bir eksiklik olmanın ötesinde, bir dizi faktöre bağlı olarak gelişen ve değişebilen bir durum olduğunu söylemek gerekir. DSÖ’nün tanımına göre engellilik, üç ana boyutta ele alınır:

1. Sağlık Durumu (Kapsayıcı Engellilik): Bu, kişinin fiziksel veya zihinsel engellerini içerir. Örneğin, görme kaybı, işitme kaybı, yürüyüşte zorluklar gibi durumlar bu kategoriye girer.

2. Bireysel İşlevsellik: Kişinin, engelli durumu nedeniyle yaşamındaki günlük aktiviteleri gerçekleştirme kapasitesi. Bu, kişisel bakım, iş yapma ya da eğitim gibi temel becerileri içerir.

3. Çevresel Etkiler: Engellilik sadece bireyin içsel durumuyla ilgili değil, aynı zamanda çevreyle olan etkileşimiyle de ilişkilidir. Örneğin, engelsiz bir şehirde yaşamak, engelli bireylerin sosyal hayatlarını kolaylaştırabilirken, engelli bireyler için uygun olmayan bir altyapı, erişilebilirlik sorunları doğurabilir.

Engellilik ve Toplum: Birey ve Çevre Etkileşimi

DSÖ’nün tanımındaki en önemli noktalardan biri de engelliliğin toplumsal bir olgu olduğudur. Yani, engellilik bir bireyin sadece fizyolojik durumuyla ilgili değil, aynı zamanda toplumun ona sağladığı olanaklarla da ilgilidir. Çevresel engeller, toplumsal tutumlar ve altyapı eksiklikleri, engelli bireylerin yaşam kalitesini doğrudan etkiler.

Düşünün ki, hareket etmekte zorluk çeken bir kişi için engelli rampalarının olmaması büyük bir engel teşkil edebilir. Ya da işitme engelli bir birey için sesli uyarıların olduğu bir eğitim ortamı, başarıyı engelleyebilir. Bu, engelliliği sadece bireysel bir durum olmaktan çıkarıp, toplumun ne kadar kapsayıcı ve erişilebilir olduğuyla doğrudan bağlantılı bir mesele haline getirir.

Engelliliğin Toplumsal Yansımaları

Engellilik, sadece bireyin yaşamını değil, toplumun genel yapısını da etkiler. Engelli bireylerin eğitime, işe, sosyal hizmetlere ve kültürel etkinliklere eşit erişimi, toplumsal gelişmişliği gösteren önemli bir kriterdir. Bugün, engellilik hakkında farkındalık arttıkça, daha kapsayıcı politikaların ve toplumların oluşturulması yönünde ciddi adımlar atılmaktadır.

Örneğin, Avrupa Birliği, engelli bireyler için erişilebilirlik standartlarını belirlerken, aynı zamanda engelliliğin sosyal bir hak ve onur meselesi olarak kabul edilmesini teşvik etmektedir. Türkiye’de de benzer şekilde, engelli bireylerin haklarına saygı gösteren ve eşit fırsatlar sunan birçok yasa bulunmaktadır.

Bilimsel Veriler ve Araştırmalar: Engellilikle İlgili Son Gelişmeler

Son yıllarda yapılan araştırmalar, engelliliğin sadece sağlık ve fiziksel bir durum olmadığını, aynı zamanda bireylerin sosyal ve psikolojik açıdan da etkilendiğini ortaya koymuştur. Örneğin, 2018 yılında yapılan bir araştırma, engelli bireylerin sosyal etkileşimde bulunma düzeyinin, çevresel engellerin ortadan kaldırılmasıyla büyük ölçüde arttığını göstermektedir. Ayrıca, uygun altyapılar ve toplumsal farkındalık arttıkça, engelli bireylerin eğitim ve iş gücü piyasasında daha fazla yer buldukları belirlenmiştir.

Gelecekte Engellilik: Yeni Teknolojiler ve Toplumsal Değişim

Gelecekte, engellilikle ilgili sorunları daha etkili bir şekilde çözebilecek teknolojiler geliştirilmesi bekleniyor. Örneğin, yapay zeka ve robot teknolojileri, engelli bireylerin günlük işlerini daha bağımsız bir şekilde yapmalarına yardımcı olabilir. Akıllı ev sistemleri, engelli bireylerin yaşam alanlarını daha erişilebilir hale getirebilirken, sürücüsüz araçlar, hareket kısıtlılığı olan bireylerin ulaşım sorunlarına çözüm olabilir.

Ayrıca, toplumların engellilikle ilgili algıları değiştikçe, daha kapsayıcı ve eşit fırsatlar sunan politikaların hayata geçirilmesi de büyük bir olasılık. Bu, sadece engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda tüm toplumun gelişimini olumlu yönde etkileyecektir.

Sonuç: Toplumsal Kapsayıcılık İçin Ne Yapmalıyız?

Dünya Sağlık Örgütü’nün engellilik tanımını incelediğimizde, engelliliğin sadece bir sağlık durumu değil, toplumla ve çevreyle olan etkileşime bağlı bir olgu olduğunu görüyoruz. Bu durum, engelliliği anlamak ve bu bireyler için daha kapsayıcı bir toplum oluşturmak için önemli bir adım. Peki, sizce toplumsal farkındalık ve erişilebilirlik ne kadar önemli? Engellilik hakkında daha fazla ne yapılabilir? Bu konuyu nasıl daha da derinleştirebiliriz? Yorumlarınızı bizimle paylaşarak, bu soruları hep birlikte tartışalım!